VNA ย่อมาจาก Very Narrow Aisle แปลว่าทางเดินแคบพิเศษ VNA Forklift หรือ รถยก VNA จึงหมายถึงรถยกไฟฟ้าที่ออกแบบมาเพื่อทำงานในช่องทางเดินระหว่างชั้นวางที่แคบกว่าปกติมาก และยกพาเลทขึ้นชั้นวางที่สูงได้ ช่วยให้คลังสินค้าเก็บสินค้าได้มากขึ้นในพื้นที่เท่าเดิม
หลายคลังเริ่มมองหา VNA เมื่อพื้นที่เต็มแต่ขยายอาคารไม่ได้ บทความนี้จะอธิบายว่า VNA forklift คืออะไร ทำงานต่างจากรถโฟล์คลิฟท์และ Reach Truck อย่างไร ต้องเตรียมคลังอย่างไร และเหมาะกับธุรกิจแบบไหน
VNA Forklift คือ อะไร ทำงานอย่างไร
รถโฟล์คลิฟท์ทั่วไปต้องเลี้ยวทั้งคันเข้าหาชั้นวางเพื่อสอดงาเข้าพาเลท จึงต้องการทางเดินกว้าง รถ VNA แก้ปัญหานี้ด้วยการ “ไม่เลี้ยวตัวรถ” ตัวรถวิ่งตรงในช่องทางเดิน แล้วใช้หัวงาที่หมุนหรือเลื่อนออกด้านข้างเพื่อหยิบพาเลทจากชั้นทางซ้ายหรือขวาแทน
ด้วยหลักการนี้ ช่องทางเดินจึงกว้างกว่าตัวรถและพาเลทเพียงเล็กน้อย โดยทั่วไป VNA ทำงานในช่องทางเดินประมาณ 1.5–2 เมตร ขณะที่ Reach Truck ต้องการประมาณ 2.5–3 เมตร และรถโฟล์คลิฟท์ถ่วงน้ำหนักทั่วไปต้องการประมาณ 3.5 เมตรขึ้นไป (ตัวเลขโดยประมาณ ขึ้นกับรุ่นและขนาดพาเลท)
รถยก VNA มีกี่แบบ
1. Turret Truck แบบคนขับอยู่ด้านล่าง (Man-down)
คนขับอยู่ในห้องโดยสารระดับพื้น หัวงาแบบป้อมหมุน (turret) หมุนได้ประมาณ 180 องศาเพื่อหยิบพาเลททั้งสองฝั่ง เหมาะกับงานเก็บและหยิบพาเลทเต็มขึ้นลงชั้นสูง
2. Turret Truck แบบคนขับยกขึ้นไปด้วย (Man-up)
ห้องคนขับยกขึ้นไปพร้อมงา ทำให้คนขับมองเห็นตำแหน่งพาเลทที่ชั้นสูงได้ชัด และหยิบสินค้าเป็นชิ้นจากพาเลทได้ด้วย จึงใช้ได้ทั้งงานพาเลทเต็มและงานหยิบสินค้าแบบผสม
3. รถหัวงาหมุนหรืองาเลื่อนข้าง (Articulated / Side-shift VNA)
ตัวรถบางแบบหักเลี้ยวตรงกลางหรือมีงาหมุนที่หน้ารถ ยืดหยุ่นกว่า turret truck บางคันทำงานนอกช่องแคบได้ด้วย แต่ความสูงยกและความเร็วในการทำงานอาจน้อยกว่ารถ turret เต็มรูปแบบ
ถ้างานของคุณเน้นการหยิบสินค้าเป็นชิ้นมากกว่ายกพาเลทเต็ม อ่านเพิ่มเรื่องรถหยิบสินค้าในบทความ รถยกหยิบสินค้า Order Picker
VNA ต่างจาก Reach Truck อย่างไร
ทั้ง VNA และ Reach Truck เป็นรถไฟฟ้าสำหรับคลังชั้นวางสูง แต่ทำงานต่างกัน Reach Truck ยังต้องเลี้ยวตัวรถเข้าหาชั้นวาง เพียงแต่เลื่อนเสายกไปข้างหน้าเพื่อหยิบพาเลท จึงใช้ทางเดินแคบกว่าโฟล์คลิฟท์ทั่วไปแต่กว้างกว่า VNA ส่วน VNA ไม่ต้องเลี้ยวเลย จึงประหยัดพื้นที่ได้มากกว่า
| หัวข้อ | โฟล์คลิฟท์ถ่วงน้ำหนัก | Reach Truck | VNA |
|---|---|---|---|
| ความกว้างทางเดิน (โดยประมาณ) | 3.5 ม. ขึ้นไป | 2.5–3 ม. | 1.5–2 ม. |
| วิธีหยิบพาเลท | เลี้ยวทั้งคันเข้าหาชั้น | เลี้ยวเข้าหาชั้น แล้วเลื่อนเสาไปหน้า | ไม่เลี้ยว ใช้หัวงาหมุน/เลื่อนข้าง |
| ทำงานนอกอาคาร | ได้ (บางรุ่น) | จำกัด พื้นต้องเรียบ | ไม่เหมาะ |
| ความต้องการพื้น/ระบบนำทาง | ปกติ | พื้นเรียบ | พื้นเรียบมาก + ระบบนำทางในช่อง |
| ความยืดหยุ่นในการใช้งาน | สูง | ปานกลาง | ต่ำ ใช้เฉพาะในผังชั้นวางที่ออกแบบไว้ |
สำหรับคลังส่วนใหญ่ที่ชั้นวางสูงปานกลางและต้องการความยืดหยุ่น Reach Truck มักคุ้มกว่า อ่านต่อได้ที่ Reach Truck คืออะไร เหมาะกับคลังแบบไหน และถ้าสนใจรุ่นที่มีจำหน่าย ดู รถโฟล์คลิฟท์ยืนขับ Reach Truck ราคา เช่า-ขาย
ข้อดีของ VNA Forklift
- เก็บของได้มากขึ้นในพื้นที่เดิม เมื่อทางเดินแคบลง จะเพิ่มแถวชั้นวางได้ และใช้ความสูงอาคารได้เต็มที่
- เลื่อนการขยายอาคาร สำหรับคลังที่ที่ดินแพงหรือขยายไม่ได้ VNA ช่วยเพิ่มความจุโดยไม่ต้องสร้างใหม่
- ยกได้สูง รถ VNA หลายรุ่นออกแบบมาสำหรับชั้นวางสูงกว่ารถทั่วไป
- ลดการชนชั้นวาง เมื่อใช้ระบบนำทางในช่อง ตัวรถวิ่งตรงเสมอ ลดความเสียหายต่อชั้นวางและสินค้า
ข้อจำกัดที่ต้องรู้ก่อนลงทุน VNA
พื้นต้องเรียบมาก
เมื่อยกพาเลทขึ้นสูงมาก ความไม่เรียบของพื้นเพียงเล็กน้อยจะทำให้เสาเอียงที่ปลายด้านบนมาก คลังที่จะใช้ VNA มักต้องปรับพื้นให้ได้มาตรฐานความเรียบที่สูงกว่าปกติ
ต้องมีระบบนำทางในช่อง
ส่วนใหญ่ใช้รางนำทางที่ขอบชั้นวาง (rail guidance) หรือสายนำทางใต้พื้น (wire guidance) ซึ่งต้องติดตั้งเพิ่ม และต้องวางแผนตั้งแต่ออกแบบผังคลัง
ต้องมีรถอีกคันป้อนพาเลทที่หัวช่อง
รถ VNA ทำงานในช่องแคบได้ดี แต่ไม่เหมาะกับการวิ่งรับของจากท่าขนถ่าย คลังจึงมักใช้รถลากพาเลทหรือโฟล์คลิฟท์อีกคันส่งพาเลทมาวางที่หัวช่อง
ลงทุนสูงและเปลี่ยนผังยาก
ทั้งตัวรถ ชั้นวาง พื้น และระบบนำทางเป็นการลงทุนร่วมกัน เมื่อทำแล้วจะเปลี่ยนผังคลังภายหลังได้ยาก
คนขับต้องผ่านการอบรมเฉพาะ
การควบคุมหัวงาหมุนในที่สูงและพื้นที่แคบต้องใช้ทักษะ ควรมีการอบรมและระบบความปลอดภัยในช่อง เช่น การป้องกันคนเดินเข้าช่องขณะรถทำงาน
คลังแบบไหนเหมาะกับ VNA
- คลังที่พื้นที่เต็มแต่ขยายอาคารไม่ได้ และเพดานสูงพอให้ขยายแนวตั้ง
- คลังที่มีรหัสสินค้าจำนวนมากและต้องเข้าถึงทุกพาเลทได้โดยตรง
- คลังที่กำลังออกแบบใหม่ ซึ่งวางแผนพื้น ชั้นวาง และระบบนำทางไปพร้อมกันได้
- ศูนย์กระจายสินค้าที่มีปริมาณงานต่อเนื่องและคุ้มกับการลงทุนระบบ
ถ้าคลังของคุณเพดานไม่สูงมาก หรือยังต้องใช้รถวิ่งเข้าออกหลายโซน การเลือกรถยกที่ยืดหยุ่นกว่าอาจคุ้มกว่า ดูแนวทางเลือกความสูงเสาได้ที่ เสารถโฟล์คลิฟท์มีกี่ประเภท และภาพรวมประเภทรถยกที่ รถโฟล์คลิฟท์มีกี่ประเภท
ขั้นตอนประเมินว่าควรใช้ VNA หรือไม่
- วัดความสูงใต้คานอาคาร และความสูงชั้นวางที่ต้องการ
- คำนวณจำนวนตำแหน่งพาเลทแบบปัจจุบัน เทียบกับแบบทางเดินแคบ
- ตรวจความเรียบและความแข็งแรงของพื้น
- ดูปริมาณพาเลทเข้าออกต่อชั่วโมง เพื่อคำนวณจำนวนรถ
- เทียบต้นทุนรวม (รถ + ชั้นวาง + พื้น + ระบบนำทาง) กับต้นทุนการขยายหรือเช่าพื้นที่เพิ่ม
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ VNA Forklift
VNA ย่อมาจากอะไร
VNA ย่อมาจาก Very Narrow Aisle หมายถึงระบบคลังที่ใช้ช่องทางเดินแคบพิเศษ และรถยกที่ออกแบบมาสำหรับช่องแคบนั้น
VNA forklift คือรถไฟฟ้าหรือเครื่องยนต์
รถ VNA ส่วนใหญ่เป็นรถไฟฟ้าใช้แบตเตอรี่ เพราะทำงานในอาคารปิดและต้องการการควบคุมที่แม่นยำ
VNA กับ Reach Truck อะไรคุ้มกว่า
ขึ้นกับพื้นที่และปริมาณงาน VNA ประหยัดพื้นที่ได้มากกว่าแต่ลงทุนสูงกว่าและยืดหยุ่นน้อยกว่า คลังขนาดกลางส่วนใหญ่เริ่มจาก Reach Truck ก่อน
ใช้ VNA กับชั้นวางเดิมได้ไหม
บางครั้งได้ แต่ต้องตรวจระยะช่อง ความแข็งแรงชั้นวาง และการติดตั้งรางนำทาง ส่วนใหญ่ต้องปรับชั้นวางหรือพื้นร่วมด้วย
ปรึกษาเลือกรถให้เหมาะกับคลัง
ส่งผังคลัง ความสูงอาคาร และขนาดพาเลทมาให้ทีมงาน Good & Rich Forklift ช่วยดูว่าคลังของคุณควรใช้รถแบบไหน เรามีสาขาที่สมุทรปราการ (สำนักงานใหญ่) ชลบุรี (บ่อวิน) ขอนแก่น และอยุธยา
โทร 086-352-1549 หรือทัก LINE https://lin.ee/B8nGPkL
ราคาที่แจ้งไว้ในเว็บ เป็นราคา ณ ปัจจุบันที่จัดทำเว็บไซต์
และราคาสินค้าทุกประเภท สามารถเปลี่ยนแปลงได้ ตามราคาต้นทุนสินค้า ราคาขนส่งที่ปรับขึ้น
(บริษัทฯ ไม่สามารถแก้ราคาได้ทันทีทันใด) กรุณาติดต่อฝ่ายขายก่อนทำการสั่งซื้อ ทุกกรณี